Terzijde

Jezus heeft aan de mensen beloofd, dat Hij na Zijn dood de Trooster zou zenden, zodat zij niet als wezen achter zouden blijven. Zij zouden niet alleen zijn, verweesd, zonder vader en moeder, zonder iemand die voor hen zou zorgen. Nee, zegt Jezus, als Ik er straks niet meer zal zijn, dan zal HIJ er zijn, de Trooster, Die jullie in alles zal bijstaan, de GROTE BIJSTAND.

Juist op momenten dat we het niet meer zien zitten krijgen we soms steun uit een onverwachte hoek. We krijgen een inzicht, er gebeurd iets wat ons weer uitzicht geeft, of er komt iemand op ons pad, die ons weer de weg naar boven wijst.

Hebben wij de kerk nog nodig? Ogen, handen, voeten, wij kunnen toch niet zonder elkaar, en met elkaar zonder de Heer. Je bent er niet alleen met je ouders, je kinderen, goede buren en collega’s. Het leven zelf leert je, dat je ondanks al die lieve helpende begrijpende mensen toch voor de beslissingen in je leven en de verantwoordelijkheid voor je leven alleen staat, helemaal alleen voor die Ander, die jou het leven gegeven heeft: de Here God.

De uitzending was doorspekt met schitterende liederen en mooie muzikale begeleiding. Heel aansprekend was het laatste lied, begeleid door een mondfluitiist. We zullen dit programma, dat meen ik in 1981 begon, missen.

Een van de mooiste TV-programma's vind ik het EO-programma "Nederland zingt op zondag". Het wordt opgenomen op een mooie locatie in ons land.

De ezel kom je nogal eens tegen in de Bijbel. Zij zijn vaak tekenend voor de vrede van God, die eens de hele aarde zal omvatten. Ook wij hopen er dan bij te zijn, of niet soms?

Door mijn handicap kan ik niet meer naar de kerk gaan, heel jammer. Maar ik put inspiratie en geestelijke verdieping uit al het moois, dat Nederland-2 mij biedt. Graag doe ik onderstaand hiervan verslag.
Het begon gisteren tegen negenen met "Het hoge woord voor de zondag", dat dit keer kwam van schrijver Jan Siebelink.

Mijn vriendin Martie Genger stuurde mij een mooi gedicht:
De gelovige in mij.
"Ik heb de vaste grond gevonden..."
waarvan het psalmvers zegt.
Het troost zo onomwonden
"ja heus het komt terecht".

Als er iemand is, die naar ons omziet, dan is dat toch God wel! Gelukkig maar! Leest u de hele psalm en u zult dat ontdekken. Ook daar is een mens, die zich door anderen in de steek gelaten voelt. In wat voor omstandigheden, dat weten we niet. Maar God heeft hem of haar er doorheen geholpen. Zijn nimmer aflatende troost was de dragende factor.

Dat heb ik zondag gedaan, zelfs twee keer achter elkaar! Eerst was ik in de Eucharistieviering met de bisschop van Rotterdam, mgr. H. van den Hende, als voorganger. Daarna kwam er een dienst in het kader van de "Zendtijd der Kerken", uit Assen, van de Chr. Gereformeerde Kerk, geleid door ds. S. Otten. Beide diensten spraken mij op de een of andere manier aan.

The Tree of Life is een film, waar heel veel over verteld kan worden. Met handvatten naar de huidige problematieken van geloof, milieu, autisme, huwelijksproblematiek en relatieproblemen, opvoeding, kinderen die elkaar pesten, machtsuitoefening en nog zo veel meer.

Een gedicht van mijn vriendin Martie Genger uit Curaçao. Zij is een groot kunstenares en ook dichteres. Zoals velen vandaag worstelt zij met haar geloof. In dit gedicht wordt dat ook duidelijk.

Wij hebben pas geleden Paasfeest gevierd. Hebben we ons ook afgevraagd waar dit feest vandaan kwam? Wie heeft ons het verhaal van Pasen het eerst verteld? Natuurlijk Lukas! Luistert u maar, hoe hij zijn Evangelieboek begint:

Jezus vraagt ons aan het begin van het nieuwe jaar: 'Ga je MET MIJ mee? KOM OP, sámen gaan we verder, de toekomst tegemoet...'

"Wat is dat eigenlijk, God", vroeg zijn zoon. Leo Jacobs, de linkse actievoerder van weleer in Amsterdam, kwam eigenlijk woorden tekort en kon niet meer opbrengen dan: "Licht, God is voor mij Licht". Leo en ik hebben elkaar nooit mogen ontmoeten, toch is er contact. Hoe is dat mogelijk? Omdat onze innerlijke zielen afgestemd zijn op God, zo stel ik me dat voor, en ik denk dat het met mijn vriend Leo hetzelfde geval is. Het is ook daarom, dat ik drie van zijn columns, waarin hij schrijft over zijn hartoperatie, overneem op mijn website.

Paulus ontkent niet de redenen van onze bezorgdheid. Het is ook heel terecht, dat we soms, zelfs heel vaak, bezorgd zijn... Maar we moeten daaronder niet gebukt gaan, we hoeven er niet aan onderdoor te gaan. We mogen onder die zware last onze hoofden niet te laten hangen. We moeten ze bij God brengen: in gebed en smeking en dankzegging.

Wij kunnen niet accepteren, dat veelal sterke en levenslustige mensen de dood worden ingedreven door een onstuitbare het leven verwoestende ziekte. Zeker, wanneer dit zulke goede lieve mensen treft. Maar Jezus benadert de dood van de andere kant, van het echte leven, het eeuwige leven!

Er was eens een man, genaamd George Thomas. Hij was dominee in een kleine stad in Engeland. Op Paasmorgen ging hij naar de kerk met een oude, roestige vogelkooi en zette deze op de preekstoel. Vele wenkbrauwen werden gefronst. Dominee Thomas begon te vertellen....

Als wij Zijn lijden en sterven gedenken, zullen wij ook in eigen leven moed krijgen om te dragen en te dulden, ja, om in de bangste duisternis licht te zien, het licht van Pasen.

Je wilt je wel eens beteren gaan, je leven veranderen, maar je voelt je zo machteloos, zo alleen staan. "Ik wil wel" zeggen we dan. Maar heeft u ook wel eens gedacht aan "Wij willen wel en gaan samen aan het werk"? Je hoeft 't niet alleen te doen: Hij staat naast ons en neemt ons bij de hand en leidt ons...

Het leven is kort, wie weet hoe kort nog maar. Laat dan uw God tot Zijn recht komen door er voor Hem te zijn, elke dag, elk uur, elke minuut. Denken aan de tijd, is denken aan Hem.

Het enige wat we echt kunnen doen is bidden: "Heer, blijf bij ons...". Want veel zal er van het afgelopen jaar niet overblijven. Dat is immers de tragiek van ons leven, dat alles zo vergankelijk is. Zo heb je het opgebouwd, zo is het ook weer afgebroken. De dichter van Psalm 90 spreekt niet voor niets over het leven als "het vlees, dat is als gras, dat verdort".

Zij die voorover liggend uit de rivier het water opslurpen, worden afgewezen. Gideon dacht vast, dat zij zo dorstig waren en daardoor alleen maar aan zich zelf zouden denken en de vijand rondom hen zouden vergeten. Maar zij, die met de hand het water opschepten en ondertussen loerend de vijand in de gaten hielden, worden aangenomen.

Dankbaar voor de spelende kinderen op de straat en de speelplaats, en voor de najaarszon, spelend tussen de bomen en de huizen.

Hoe zou die Naam van God eigenlijk zijn? Mensen zijn daar wel eens benieuwd naar: "Hoe zou God eigenlijk heten?" Alle mensen, en zelfs dieren, hebben een naam. Dan moet God toch ook wel een naam hebben?

Samen eten en samen bidden. Dat schept een geweldige band. Dat deed Christus ook met de zijnen, toen zij het laatste avondmaal hielden en toen hij ze opnieuw ontmoette na de opstanding. Samen eten en samen bidden, een prima begin!

Toen ik als geestelijk verzorger in Zeeland eens les gaf aan ziekenverplegers over euthanasie, zei ik in m'n enthousiasme; "dat het toch erg is dat oude mensen door sondevoeding in leven gehouden werden, terwijl ze duidelijk aangaven door eten te weigeren dat ze dood wilden gaan..." Toen stond een jonge leerlinge op en antwoordde: "Maar dominee toch, hoe kunt u dat nou zeggen? Ik heb het wel meegemaakt, dat diezelfde mevrouw enkele maanden later weer in onze tuin rond liep, genietend van het leven, van elke dag die God haar nog gegeven had!"

Zoals een vogel, vliegend in een oneindig heelal; Gelijk mijn ziel, zoekend in de morgen rust vindt; In de avond en de stilte van de nacht, Dan ervaar ik zijn kracht en wonderlijke macht; En zal ik opgaan, in een weten naar een eeuwig bestaan!

De treurnis, die wij in de wereld moeten meemaken, niet het laatste. Maar de hand van God, die ons vasthoudt en bewaart, die is het laatste! Dat te weten en te geloven, daarop te mogen rekenen en daarnaar uit te zien, dat is de vrede waar Paulus het over heeft in zijn Efeze-brief. Dat gaan we met Kerstmis vieren.

Ach, het gebed en de kerkdienst gaan nog wel door, hoewel...velen doen er niet meer aan. Het geloof is vaak als een nachtkaars, die bijna is opgebrand, net als bij Zacharias. Het leven is dikwijls ook zo hard, dat je alle geloof en hoop zou verliezen. Natuurlijk, je gaat nog wel Kerstfeest vieren, gewoonte getrouw, net als Zacharias zijn dienst vervult in de tempel. Maar of het iets aan je leven veranderen zal?

De kleine jongen durfde niet verder naar boven, alleen de trap op, omdat het donker werd en de pannen rammelden op het dak. Hij durfde ook niet naar beneden, omdat hij zijn opdracht niet had vervuld. Moeder zei: nu hebben we dat mooie verhaal uit de bijbel gelezen, je hoeft niet bang te zijn, God is overal! De kleine jongen zei: dat weet ik ook wel, maar ik had toch liever, dat Hij mij een handje gaf!

"Gods vriend'lijk aangezicht", kun je daarvan wel spreken? Zo vriendelijk komt God dikwijls niet bij ons over, getuige alle ellende in de wereld en ook bij ons zelf. Waar blijft Gods vriend'lijk aangezicht? Toch is het goed te weten en te bedenken, dat God een aangezicht heeft.

Ergens diep in een door de mens onbetreden woud, stond een boom. Een prachtige boom van wel vijfhonderd jaar oud. Het heeft geen zin zijn uiterlijk te beschrijven want er was daar niemand die dat kon. Zijn leven was qua geboorte gedoemd om op een plaats te leven en te sterven.

Overal heerst onzekerheid en onrust. Maar God doet Petrus veilig wonen. Alles, ook dat uitzicht op zijn bittere lot, alles heeft hij in Gods hand gelegd. Dat mogen, ja, dat moeten ook wij doen! Want God waakt ook over ons. Wij mogen gerust slapen.

"Hebt uw vijanden lief, doet wel degenen, die u haten!" Hoe kun je nou "vijanden" lief krijgen? Jezus zegt: door ze wèl te doen! Laat u van de goede kant zien. Zet uw beste beentje vóór! Zó kan er weer een betere verstandhouding gaan ontstaan. U zult daar een goed gevoel bij krijgen. Elkaar weldoen werkt altijd naar twee kanten: naar de kant van de ontvanger en naar de kant van de schenker.

Bij het ouder worden droomt een mens weg naar vroeger. Je stond in het leven met alle krachten, die eindeloos leken. Echt een mooie droom! Wat is daarvan nu nog over? Ons leven nu is onwerkelijker dan de werkelijkheid van toen. Alles vervaagt. Je hebt "geen poot" meer om op te staan. De verwachtingen van toen, ze zijn vervlogen. Wat er over blijft zijn dromen vol leegte. Er zit geen inhoud meer in!

De dichter is zich ook bewust van zijn onzekere toestand: "Ziel, wat zijt gij onrustig in mij?" Zo wendt hij zich tot God, Die zijn enige toevlucht is. Hij pakt de citer en zingt een lied tot God.

Hij komt om u, Hij komt tot u, vandaag en morgen en al de dagen van uw leven. Als er iets van de toch zo onzekere tijd en toekomst van ons kleine mensjes gezegd kan worden, dan is het toch wel dit: dat Hij komt, om ons komt en op ons toekomt!

Het is de Geest, Die u en mij opwekt uit de dood, het sterfelijke bestaan. Wat hebben we die Geest nodig! Geest maakt ten dode opgeschreven mensen tot kinderen van God! Deze Geest van God wil voor ons mensen een troost zijn, een Bijstand. "De Geest helpt ons in onze zwakheid; wij weten immers niet wat we in ons gebed tegen God moeten zeggen, maar de Geest zelf pleit voor ons met woordloze zuchten."

"Ik leer en onderwijs u aangaande de weg, die gij moet gaan; Ik raad u; Mijn oog is op u!" (vers 8). Deze woorden krijgen de diepste betekenis, wanneer wij daarbij aan de Heer zelf denken. Wanneer we de woorden uit Gods mond horen, dan gaan ze nog veel sterker spreken dan wanneer het alleen woorden zijn uit de mond van de dichter, zelfs al zou deze koning David zelf geweest zijn.

Van veel belang is het leren van die dubbele gebedsconcentratie: op God èn de ander. Dat vraagt om de weg van het innerlijk gebed, het altijd durende gebed, het beseffen van de inwoning van de Heilige Geest, die altijd in je bidt. Dan kun je biddend luisteren en luisterend bidden. Als je het innerlijk gebed hebt geleerd, dan leidt dat niet af om met volle aandacht naar de ander te luisteren.

Ook ik mag bidden,
vragen steeds weer:
mag ik Uw kind zijn?
Zorg voor mij, Heer!

Eerst had God aan Petrus gevraagd: Hebt gij mij lief? En dat tot drie keer toe. Petrus had het daar moeilijk mee. "Gij weet dat ik U liefheb!" De Heer geeft hem dan een opdracht: "Weid Mijn lammeren, hoed mijn schapen". Zo krijgt Petrus een nieuw leven! Volgen is in Jezus' voetstappen gaan staan, doen wat Hij deed, maar ook ondergaan wat Hij moest ondergaan. Volgen van Jezus is inclusief lijden, onrecht verdragen, de dood ondergaan. Dat had je niet gedacht hé Petrus?

Pasen, toch een feest? Laten we eerlijk zijn: van Jezus' overwinning op de dood is niet veel te merken. De machten van de dood en de duisternis schijnen vandaag levendiger dan ooit. Oorlog, ziekte (aids!), hongersnood en epidemieën (vogelpest!), het zijn spookbeelden die alom rondwaren. Een feest? Ja, tóch! Omdat het 't feest van de lévende Heer is.

De liefde van de Heer roept om wederliefde. Zo moet de liefde ook onder mensen beoefend worden: wederkerig. "Nee", hoor ik u zeggen, "het kan hier niet allemaal van één kant komen!" En dan bedoelen we eigenlijk te zeggen, dat de liefde van onze kant wèl komt, maar die ander... die laat verstek gaan! Dat heb je in families, in gezinnen, tussen man en vrouw soms, ouders en kinderen, buren, volkeren, partijen, Gemeenteleden en ga zo maar door...

Soms is lijden zinvol, als je achterom kijkt en merkt dat je er door bent gegroeid. Maar meestal maakt het mensen kapot en ongelukkig, en daar zijn verder geen woorden voor. Er is vaak geen peil op te trekken en het is ook zo onrechtvaardig verdeeld... de een heeft zo veel meer te verduren dan een ander. Zo liggen toch de feiten?

In de oorlog (1940-1945) moesten veel mensen "onderduiken". Dat wil zeggen: zij konden dan niet blijven wonen, waar zij woonden. Zij moesten ergens anders gaan wonen, bij mensen, waar ze zich konden verbergen. Waarom moesten ze dat doen? Omdat de Duitsers op hen loerden! De Duitsers hadden toen Nederland veroverd en iedereen moest doen wat zij zeiden.

De dichter van Psalm 73 heeft de innerlijke strijd achter zich. Het eind van alles is dat hij weer tot God gekomen is en dat hij zich schikt, nee, niet in zijn (nood)lot, maar in het welbehagen van God. Want dat heeft hij gemerkt: dat God met hem meevoelt. Daarom ook geeft hij zich aan Hem over, aan Zijn leiding: "Gij zult mij leiden door Uw raad".
 

Bezorgd, wie is dat tegenwoordig niet? De tijd is er ook naar! Bezorgd voor je leven, bezorgd voor het milieu, bezorgd voor de politiek, bezorgd voor de economie, bezorgd voor de toekomst van je kinderen en kleinkinderen, en ga zo maar door. Als we in de knoei zitten, lijkt God vaak zo ver weg. Maar Hij is het niet, hoor, integendeel...

Mensen kunnen elkaar heel wat aan doen! Ze kunnen elkaar het leven zuur maken, ja zelfs onmogelijk maken! Wat is het dan een zegen, zeg maar gerust een wonder, wanneer je dan je geloof niet verliest en nog zeggen kunt: "De Here is met mij, ik zal niet vrezen; wat zou een mens mij doen?"

Honderden, duizenden horen 's-zondags en ook op dagen in de week het Evangelie. Tientallen worden ook vandaag nog geconfronteerd met de wonderen uit Gods hand. Hoevelen keren terug om Hem daarvoor te danken? Laten we er toch elke dag aan denken!

Het is de mens eigen om tweedracht te zaaien, meer tweedracht dan eendracht! Zeg maar gerust: "Ik ben gauw op m'n teentjes getrapt, ik heb er geen zin in alles maar te slikken en over me heen te laten gaan, ik mag toch ook wel voor me zelf opkomen?" Eendracht en samenwerking is zeker niet het eerste, waar een mens aan denkt.  Je stelt je te weer, ik zal ze eens laten zien wie en wat ik ben! Met mij zijn ze nog niet klaar! Het is het afzetten van je zelf tegen die ander.

Eén van de belangrijkste joodse feesten is wel het Chanoeka feest. Het is een feest, waarin het Licht centraal staat. Het heeft daarom iets weg van ons kerstfeest. In elk orthodoxe joods gezin heeft men wel een zogenaamde Chanoekia, die op het Chanoeka feest wordt aangestoken. Wij hebben er ook één, heel lang geleden in Limburg gekregen van een aardige mevrouw, die vond dat dit erfstuk beter bij ons paste dan bij haar zelf.

We krijgen een geboortekaartje van God! "U is heden de Zaligmaker geboren!" Niet zo maar iemand, maar een bijzonder kind, dat komt om zalig te maken, dat wil zeggen om anderen gelukkig en blij te maken, om mensen te redden, om mensen bij God te brengen. Hebben we zo iemand nodig? De Psalmdichter denkt van wel, ik denk 't ook. Wij voelen ons vaak zo hulpeloos en eenzaam en angstig, precies zoals de dichter het zegt.

"Hoe lang zult Gij Uw Aangezicht voor mij verbergen?" Een mens heeft dikwijls veel te klagen, ook een gelovig mens. Alle mensen zijn daarin gelijk. Heel begrijpelijk ook, zo'n klacht als hier in onze Psalm.

Als Hij dit zegt, heeft hij het over 't bidden. Je moet het stilletjes doen zonder poespas. Want, zegt Jezus, Vader ziet je wel. Je hoeft je zelf niet zichtbaar te maken, kruip maar in een hoekje. Je mag toch weten, dat Vader je bidden hoort! Trouwens, Hij weet wat je nodig hebt, al vóórdat je het hem vraagt.

Een gelukkig gezinnetje, een prachtige baby, een romantische gebeurtenis in een stal. En we doen er ook dit jaar weer van alles aan om er maar een gezellig feest van te maken. De deuren en de portemonnees gaan voor één keer royaal open voor iedereen. Daarna gaan we weer over tot de orde van de dag. Is dat soms een reden, waarom Jezus voor veel mensen onherkenbaar is geworden?

Dat is de schrik van elke computergebruiker! Als we denken aan internet in ons zelf: hoe communiceer je met je zelf? Doe je dat wel? Of ligt ook hier internet er uit? Praten met je zelf! Niet in je zelf, dat bedoel ik niet. Maar met je zelf.

Menigeen verzucht: "Waar blijft de tijd?" Nu zitten we al weer in november! De zomer is voorbij en het is al volop herfst. Het verschijnsel "tijd" heeft de mensen altijd al bezig gehouden. Je zou zelfs kunnen spreken van een soort "oer-beleven" van de tijd. Het is een ervaring van de mens van alle tijden, dat de tijd vergaat. Iedereen weet, dat het ogenblik, dat hij nu beleeft, er straks niet meer zal zijn, ja nooit meer zal terugkeren. Elk moment is uniek!

Stellen we ons zelf eens de vraag: "Zou er veel in mijn leven veranderen, als God er niet was?" Wees eens eerlijk! Ik denk, dat menigeen zou moeten erkennen: "Nee, veel veranderen zou er dan niet!" Wat toch eigenlijk wil zeggen, dat ook wij veelal "zonder God in de wereld" leven.

De Bijbelse wijsheid is zeer bekend. Veel wijsheidsspreuken worden nogal eens aangehaald. Zoals "Een degelijke vrouw, wie zal haar vinden?" uit het boek van de Spreuken (31, 10). "Haar waarde gaat koralen ver te boven!" De spreuken zijn gedicht door koning Salomo. Hij moet ook een zeer wijs man geweest zijn.

"Gij zijt rots en op deze rots zal ik Mijn Gemeente bouwen", zegt Jezus. Hoe moeten we deze tekst verstaan? We zagen, dat Petrus een heel belangrijke functie vervulde in de oerkerk. Maar of dat ook betekent, dat hij de "rots" is van de Gemeente, het fundament, waarop de Gemeente gebouwd is? Of je daarmee ook mag zeggen dat zijn opvolgers (de bisschoppen van Rome) terecht dezelfde leidende positie in de kerk mogen claimen?

Wat wordt bedoeld met de "apostolische successie"? De apostelen worden door Christus aangewezen en zij wijzen later ook hun opvolgers aan. Duidelijk is, dat die niet hetzelfde gezag hebben als dat van de eerste oog- en oorgetuigen van de Heer, die door Jezus Zelf tot het ambt werden geroepen.

Wat bij God zó is, dat wij Zijn genade mogen ontvangen in barmhartigheid, vrede en liefde, dat heeft Jezus laten zien. Hij heeft het voorgeleefd en heeft ons Zijn Geest gezonden, opdat wij Hem daarin kunnen navolgen. De apostel Judas - u weet wel: die andere, niet Judas Iskariot - bidt ons dat ook toe.  Hij zou graag willen, dat het in de praktijk van ons leven "barmhartig en liefdevol en vredig" toeging, meer en meer, op de weg die de Here Jezus ons is voorgegaan. Anders kan 't ook niet, denk ik. Hem volgen!

Petrus' belijdenis, zijn geloof, komt dus niet uit hem zelf, maar is een gave van zijn hemelse Vader. Als de Heer dat heeft vastgesteld, spreekt Hij vervolgens de beroemde woorden over de "rots", de "petra". Het gaat daarbij om het bouwen van de Gemeente. Zijn gemeenschap zal een gemeente van gelovigen zijn. Gemeente, "ekklesia", samengekomen gemeenschap, het Engelse "meeting", komt welgeteld 114 keer in het Nieuwe Testament voor.

Brood is wel eens de eerste levensbehoefte van de mens genoemd. Ouderen herinneren zich nog wel de vreugde over het eerste sneetje Zweedse wittebrood na de bevrijding van 1945. Sindsdien is het bij brood alleen niet gebleven. De levensbehoeften hebben zich uitgebreid en zijn praktisch onverzadigbaar gebleken. Dat alles is brood geworden voor ons "welvarende" mensen: hetgeen, waar ons hart aan hangt, waar wij naar "hongeren".

Zó worden gelovige mensen behouden. Niet uit eigen kracht, maar alleen door de zegenrijke macht van Hem, die het Licht is, de zonne der gerechtigheid. Het zal dan geen schuur meer zijn, maar een stad: het hemelse Jeruzalem, waar de zon en de maan niet meer nodig zijn om haar te verlichten, want de heerlijkheid van God verlicht haar en het Lam  (Openb.21).

Onder het masker van Christelijk geloof zit wel het een en ander verborgen, dat "van de boze" is. Hier komt het er op aan de hand in eigen boezem te steken en je steeds weer af te vragen: Heer, ben ik 't? Zit er kwaad in mij? Zonde en ongerechtigheid? Nog groeien het goede zaad en het kwade zaad naast elkaar op, precies zoals in de gelijkenis, maar hoe lang zal dat nog duren?

De vijand ligt op de loer om Gods zaak de grond in te boren! Satan en zijn handlangers, hun activiteiten zijn niet te onderschatten. Te meer, omdat zij niet met open vizier strijden, maar altijd bezig zijn in het geniep. Zij zaaien onkruid over het goede zaad heen. De duivel strijd met hetzelfde wapen als de Zoon des mensen, hij kan er zelfs uitzien als een engel des lichts. Wees daarop bedacht!

Onze wereld is tolerant, ja zeker, zo heet dat officieel, iedereen mag en kan eigenlijk alles, mits het de algemene orde niet al te zeer verstoort. Maar de mensen zijn niet tolerant, vaak integendeel. Wie zijn mond durft open te doen tegen een gangbare mening in, zal dat zeker merken. Toch moet dat soms wel eens, dat je tegen de draad in moet gaan.

...dit is immers de kern van het Christelijk getuigenis: de Paasboodschap, dat Hij verrezen is uit de doden, en dat daarmee het nieuwe leven, de eindtijd, is aangebroken, omdat alle dingen voortaan in het licht staan van de opstanding. Maar de verkondiging van het Evangelie gaat niet zo maar, gladjes, zonder tegenstand. Het is voor velen niet acceptabel en het roept daarom weerstand op. Menigeen heeft het veel verdriet en lijden en zelfs het leven gekost.

Toch zijn er dingen in je leven, die je eigenlijk nooit vergeten mag! "Vergeet nooit één van Zijn weldaden!" Het zijn Gods weldaden, die voortdurend bij ons moeten blijven, in gedachten en herinneringen. Niet vergeten, wat God allemaal voor u heeft gedaan en wat Hij allemaal nóg doet.

Zijn kruis, de dood is overwonnen. En waar mensen twijfelen, zuchten, roepen, aan de grond zitten en lijden, is Jezus bij hen. Met mensen zoals u en ik is Hij een relatie aangegaan en Hij blijft hen trouw. Daarom is het groot feest met Pasen.

Ik heb eens ergens gelezen van een zieke die als maar liggen moest. Vanuit zijn raam had hij uitzicht op een boom, wijd vertakt en dicht in de bladeren. Wel mooi, maar toch altijd hetzelfde en eigenlijk een belemmering om verder te kunnen kijken. Die boom immers benam hem alle uitzicht. Toen kwam de storm, zo'n storm zoals we die in Nederland ook wel eens meemaken...

Hoop is uitzien, hoop is daardoor ook uitkomst. Daarom hoeven wij de moed niet te laten zakken. Een Paasmens is een optimist, een stugge volhouder. Hoop op hoop, hoop tegen hoop, zelfs wanneer de dood in het vizier komt. Wedergeboren betekent, dat je een ander mens bent geworden.

Jezus zegt niet: het is afgelopen, nee Hij zegt: het is volbracht! Zijn sterven aan het kruis is geen afschuwelijk lot, dat (eindelijk) tot een eind komt, en het is zeker geen noodlot, maar het is een daad, het is (zwaar) werk. Het is volbracht. Dat wat nodig was voor onze verzoening met God, dat is volbracht.

Pilatus zegt: "Zie, de mens". Maar het gaat er niet om wat Pilatus met dit woord bedoeld heeft, maar vóór alles wat de Johannes ons daarmee wil zeggen. Pilatus, die cynische wreedaard, wordt in de verkondiging van Johannes een profeet tegen wil en dank!

Jezus heeft er moeite mee, als het lijdensuur gaat komen. Hij is "ontroerd", dat wil zeggen aangeslagen, uit het evenwicht, precies zoals wij dat ook kennen, als de lijdenstijd in ons leven komt. Daar raak je goed van in de war. Je komt overhoop te liggen met je leven, met de mensen om je heen, de zekerheid van je bestaan, je toekomst. Kortom: je ligt overhoop met je zelf.

Het lijden en sterven van de Heer heeft vanouds in de Kerk centraal gestaan, en dat doet het voor ons nóg. Immers: daarin ligt onze hoop, onze verzoening, ons leven in eeuwige heerlijkheid! Het kruis is het teken van de verlossing en overwinning op het kwaad, de "boze". Van die verlossing zingt Jezus, als Hij na het laatste avondmaal de donkere lijdensnacht ingaat.

Dit jaar, met die zachte winter en hoge temperatuur, loopt alles al vroeg uit. Het is ook in deze tijd, waarin de natuur een weg gaat van (schijnbare) dood naar nieuw leven. De kerk herdenkt het leven van onze Heer Jezus Christus, dat "ten dode" gaat. Het carnaval hebben we al gehad en daarmee is de Lijdenstijd begonnen.

In de Bijbel staat helemaal niet, dat het slecht is om rijk te zijn. Integendeel: rijk zijn wordt een zegen van God genoemd. En in Amerika voelt men dat nóg zo: wie het echt gemaakt heeft, is rijk gezegend! Wij zetten daar vraagtekens achter: het komt er wel op aan, hoe je het gemaakt hebt!

Een man was zo rijk dat hij dacht dat niets hem meer kon gebeuren. Jezus noemt hem een dwaas, weliswaar een rijke dwaas, maar toch een... dwaas. Hoe kan dat nou? Is Jezus dan geen realist? Ja zeker wel, een hele echte zelfs! Luister maar!

Ondank is 's werelds loon. Nou, dat wist Jezus zo langzamerhand ook wel. En Hij was er ook niet zo op gebrand dat de mensen "dank U" tegen Hem zouden zeggen. Hij was niet zo op eigen eer gesteld. Voor Hem hoefden ze niet terug te komen. Maar voor die mensen zelf was het zo goed geweest!

Onrustige mensen, zoals wij zijn, hoop op God! In de onrust van het leven, in alle narigheid, die we mee moeten maken met anderen en onszelf, wordt dit het devies: Hoop op God! Ja mag zelfs zeggen: mijn Verlosser en mijn God. Dat "mijn" is het geheim van het geloof, bij de Psalmdichter, maar ook bij u en bij mij. Zonder dat "mijn" redden we 't niet!

We moeten doorvertellen al die heerlijke dingen, waarvan we gehoord hebben en die we steeds opnieuw mogen vieren: Kerst en Goede Vrijdag en Pasen en Pinksteren! Wij moeten het Evangelie zichtbaar maken in woord en daad. Want de tijd is kort. En wie weet moeten we gauwer van de vulling van de ons gegeven tijd verantwoording afleggen dan we gedacht hadden!

...zelf ben ik niets dan dwaasheid, klein van kracht, levend in drijfzand, onzeker en uitzichtloos. Zelf word ik geleefd door de dwaasheid van mijn zonden. Maar aangeraakt door Gods wijsheid leer ik Hem kennen in Zijn grootheid en heiligheid (en ik vrees!), maar ook in Zijn genade en barmhartigheid en ik durf te vertrouwen!

Een dove heeft gehoord, hoe een stomme heeft verteld, dat een blinde heeft gezien, hoe een lamme heeft gelopen... Daar wijst het Kerstfeest naar toe! Dat mag u vasthouden ook voor uw eigen leven en voor dat van uw kinderen en kleinkinderen. Het is waar en het wordt waar. Eens komt de dag, dat we 't ook helemaal echt zullen beleven.

Waarop hopen? Op voorspoed, gezelligheid, nog een beetje geluk? Dat mag, maar zeker kunnen we daarover nooit zijn, we mogen er wel naar streven. Maar de levende hoop, waar Petrus het over heeft, is toch iets anders, dat is de hoop op de Heer: dat Hij ook in ons leven komt en ons leven nieuw maakt, van binnenuit, door er Zijn vrede en zaligheid in te leggen.

Om te weten, wie met de armen bedoeld zijn, moeten we teruggaan naar het Oude Testament. Waarom wordt hen het Koninkrijk der Hemelen beloofd?

Licht is dan pas licht, als het eerst donker was! Daarom is vieren van de komst van het Licht allereerst ook vieren dat de duisternis voorbij is. De donkere nacht is voorbij, het is dag geworden! Dat is de actuele betekenis van ons kerstfeest, ja toch? De rest, de hele feestelijke entourage van de stal en de herders en de engelen en de cadeautjes, is daarbij vergeleken slechts bijzaak.

Wij verzuchten wel eens: "Oud worden, dat gaat nog wel, dat gaat vanzelf, maar oud zijn... dat valt niet mee! De Prediker weet daar alles van en bemoedigt ons: we zijn -hoe dan ook- toch op weg naar een eeuwig huis. Gelukkig maar. Aan het tijdelijke huis met al zijn gebreken komt een eind.

Hosea trouwt "in voor- en tegenspoed, in rijkdom en armoede, in ziekte en gezondheid" met een vrouw, die hem voortdurend ontrouw is. Zo moet hij uitbeelden, dat de Heer trouw blijft aan Zijn volk, dat Hem steeds maar weer verlaat voor de Baäls. Hosea's leven wordt zó zichtbare prediking! Of de mensen dat ook gezien en begrepen hebben?

Ik keek in de gouden heerlijkheid van een najaarslaan,
Het was of ik de goudene deuren wijd zag openstaan.
Het werd mij, toen ik binnen ging, of ik door gouden gewelven liep:
Ik aarzelde even, ik ademde diep, Diep van verwondering.

Een vraag aan u persoonlijk: denkt u nog wel eens terug aan de ogenblikken, toen u Belijdenis hebt gedaan, of toen u de kinderen ten Doop hield, of toen u in een ernstig gebed "Ja" zei tegen God? Ogenblikken om nooit te vergeten. Ja toch? En toch, hoe vaak gebeurt het niet met ons, dat we ze kwijt raken en zo maar gedachteloos verder leven, alsof die ogenblikken er nooit geweest waren...

...en als je geluk hebt, dan ontdek je dat je inderdaad veel hebt laten liggen. En dat er veel belangrijker dingen zijn om voor te leven: hoe word ik méér mens? Hoe kom ik tot mezelf? Hoe kom ik tot God? Hoe kan ik iets van mezelf overdragen aan mijn kinderen en later de kleinkinderen? En hoe ouder je dan wordt, hoe meer rijst de vraag: hoe kom ik tot de bestemming van mijn leven?

...ik raakte in gesprek met een vriendinnetje, die net terug was van een Youth for Christ weekend. We kregen het over het geloof en hoe moeilijk het is om alles wat in de Bijbel staat te begrijpen. Zij liet me een gedicht zien, wat ze mee gekregen had van de leiding. Aan de hand van Bijbelteksten laat het zien, wie God is en hoe wij Hem kunnen vinden...

...en Petrus liep over het water naar Jezus toe. En u weet wel, hoe het verder ging: toen Petrus de hoge golven zag, werd hij bang en zonk, maar Jezus stak hem de helpende hand toe en trok hem omhoog uit het water.

...wanneer je elkaar hebt aangezien en lief gekregen, mag je ook veel van elkaar vragen. Je mag elkaar kritische vragen stellen, zelfs terechtwijzen, want je weet dat die ander niet vrijblijvend iets tot je zegt, maar jouw nood en levensdoel wil delen.

Mensen zeggen vaak: "ik ben best wel gelovig." Maar waaruit blijkt dat dan? Met het verstand een gelovige, met het hart een ongelovige, dat kan. Laten we onszelf eens vragen: zou er in mijn leven veel veranderen, als God er eens niet was? Moeten we dan niet, met horten en stoten bekennen: nou ja, nee... veel veranderen zou er niet.

Toekomstverwachting, waar vindt je dat nog? En toch, zegt Petrus, is er hoop en mogen wij daaruit leven. Christus heeft ons daartoe doen wedergeboren worden, tot nieuwe mensen gemaakt. Petrus' woord verandert aan onze vaak zo uitzichtloze situatie niets, wij blijven die we zijn. Maar zijn woord zet ons leven wel in een andere dimensie...

Stefanus is gevangen genomen en voor de Hoge Raad geleid om verhoord te worden. Nu verdedigt hij zich. Hij wijst op de roeping van Abraham, de onderdrukking van Gods volk in Egypte, de ontmoeting van Mozes met de Heer in het brandende braambos. Toen zei God: "Ik heb hun zuchten gehoord".

Stefanus was de eerste diaken, maar tegelijkertijd ook een geweldige prediker, en hij werd de eerste martelaar van de Kerk. Hij was een man "vol genade en kracht". Vol van geloof, en daardoor vol van kracht! Geloofskracht. Het geloof immers vermag alle dingen. Geloof en kracht horen bij elkaar, kracht komt voort uit het geloof.

In het boek "Handelingen der apostelen" beschrijft Lucas de eerste tekenen van de nieuw aangebroken heilstijd van God. Die tekenen waren er overvloedig en zij spraken voor zichzelf. Ja, het Woord van God wies... Dat was zichtbaar in de wonderen en de geweldige toeloop van mensen, die tot het geloof kwamen. Daar was zelfs "een talrijke schare van de priesters" onder....

Pinksteren hoort nog maar pas tot het verleden of de vervolging begint. De tegenstand wordt al feller, de Gemeente wordt aan alle kanten bedreigd. En wat doet de Gemeente dan?

Het is Pinksteren geweest. We herdachten de uitstorting van de Heilige Geest. Een historisch gebeuren, verleden tijd. Maar is het ook tegenwoordige tijd? Is het ook iets, wat te maken heeft met óns leven hier en nú ?

Wind en vuur, dat zijn twee tekenen, die de komst van de Heilige Geest begeleiden. Zij willen ook duidelijk maken, wat de Heilige Geest is en doet.

"En terwijl Hij met hen aanzat, gebood Hij hun Jeruzalem niet te verlaten, maar te blijven wachten op de belofte van de Vader, die gij (zei Hij) van Mij gehoord hebt".

Psalm 123 verplaatst ons in een tijd, waarin het volk Israël in heel moeilijke omstandigheden verkeerde. Het waren met recht "donkere tijden". Het volk was zijn vrijheid kwijt en werd bovendien hard onderdrukt. Wij hebben zulke tijden ook wel gekend. Vorige week stonden we daar nog bij stil, toen we de oorlogsslachtoffers van de laatste 'grote' oorlog herdachten.

Het leven is soms één strijd, gevoerd op verschillende fronten. Eén grote worsteling, waarbij je 't hoofd nauwelijks boven water kunt houden. Wat kost het soms een moeite om staande te blijven, om je krijgsbanier hoog te houden!

In de franse Alpen bij Grenoble licht het dal van de Chartreuse, te midden van een bergketen, die ook Chartreuse wordt genoemd. Daar diep in het dal ligt een groot klooster: la grande Chartreuse. Van dit woord "Chartreuse" komt ons "Kartuizer". De monniken van dit klooster woorden dan ook "Kartuizers" genoemd...

Na die hete dagen van vorige week en de zachte winter, die we gehad hebben, vraag je je onwillekeurig af: Hebben we eigenlijk nog wel een zomer en een winter? De klimatologen hebben het er ook moeilijk mee, ze spreken van de effecten van de opwarming van de aarde door de CO2 uitstoot. Ondertussen vragen de akkerbouwers zich af, wanneer ze zaaien moeten en of het gezaaide bij al die droogte nog wel opkomen zal.

"En Jezus wendde Zich tot haar en zeide: Dochters te Jeruzalem, weent niet over Mij, maar weent over u zelf en over uw kinderen, want zie, er komen dagen, waarop men zeggen zal: Zalig de onvruchtbaren, en de schoot, die niet heeft gebaard, en de borsten, die niet hebben gezoogd. Dan zal men beginnen te zeggen  tot de bergen: Valt op ons, en tot de heuvelen: Bedekt ons. Want indien zij dit doen aan het groene hout, wat zal met het dorre geschieden?"

Hij is opgestaan uit de dood. Hij is lévend geworden. Zie, Hij die dood was, Hij lééft! De Heer is waarlijk opgestaan. Hij is opgestaan uit Zijn graf, waarlijk, echt waar. In vele toonaarden wordt hetzelfde verwoord en bezongen. Pasen is het feest van een leeg graf!

Zowel het Evangelie van Mattheüs als dat van Marcus vermelden één en hetzelfde laatste woord van Jezus aan het kruis: "Eli, Eli, lama sabachtani". Ik ben daar ook uitvoerig op ingegaan in de preek "de stille week". Maar er zijn nog meer kruiswoorden. Lukas heeft er nog drie en ook Johannes heeft er drie. Ze zijn allemaal verschillend. Zó krijgen we dus zeven kruiswoorden. Is dat toevallig? Of moest het zeven zijn, omdat zeven een heilig getal is?

Pasen is het oudste christelijke feest! "Pasen" komt van het Hebreeuwse "Pesach", dat "voorbijgaan" betekent. Het herinnert aan het voorbijgaan van de doodsengel in de nacht van de uittocht uit Egypte. De engel ging voorbij aan de huizen, waar het bloed van een geslacht lam aan de deurposten gestreken was.

In de kerkelijke Lijdenstijd worden we elk jaar weer geconfronteerd met de vraag naar het lijden. Waarom is er zo veel lijden? Wat is de zin er van? Met veel dingen komen we tegenwoordig klaar. De wetenschap staat voor niets. Maar het lijden, en de uiterste consequenties daarvan zoals dood en ziekte, blijft een probleem, waar we nog steeds grote moeite mee hebben. Wij hebben er eigenlijk geen woorden voor en weten er geen antwoord op.

We zitten nu midden in de Lijdenstijd. Dat is een oeroude traditie. Dat het lijden van Christus herdacht wordt, 7 weken lang. Het getal 7 is niet zo maar genomen. Het is een heilig getal, het staat voor de volheid. Het geeft als 't ware aan, hoe volledig Jezus Zijn lijden volbracht heeft tot aan het kruis toe, toen Hij zei: Het is volbracht.

Psalm 22 is wel eens de Messiaanse lijdenspsalm genoemd. Veel dingen in die psalm spreken als 't ware over het lijden van Christus. De Heiland Zelf heeft de psalm ook aangehaald aan het kruis: "Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten?" De psalm spreekt over het stof van de dood: "In het stof van de dood legt Gij mij neer." Ook daarin kunnen we een verwijzing zien naar wat er met Jezus gebeurd is: Hij is neergelegd in het stof der aarde, maar ook daaruit opgestaan als overwinnaar over de dood!

Opnieuw gaan we deze zondag de Lijdenstijd in het kerkelijk jaar binnen. We worden er binnen geroepen. De Heer roept ons Zelf. Maar bij het binnen treden wordt de Lijdenstijd ook een gave en opgave tegelijk. Ga pas, als de roepstem van de Heer sterker wordt dan je - o zo begrijpelijke - weerstand tegen het lijden. Het kruis van Christus heeft immers niets aantrekkelijks. Het is niets natuurlijks. Wie wil dat nou?

Vorige week hadden we 't over het geloof naar aanleiding van. Johannes 6, 65: "Niemand kan tot Mij komen, tenzij het hem van de Vader gegeven is." Ik heb toen gezegd, dat geloven een gave is, maar ook een opgave, een levenshouding, berustend op je keuze voor God, omdat je vertrouwen in Hem hebt. Op dit laatste komt het ook aan in de tekst van vandaag: "Ik zal U volgen, waar Gij ook heengaat."

Er wordt wel eens gevraagd: "Moet je daar nu een bepaalde aanleg voor hebben of een bepaald gevoel om te kunnen geloven? Want de één gelooft "zo maar" en bij een ander krijg je het geloof er met geen geweld in!"

Staande voor het ontslag uit het verpleeghuis, moet ik denken aan deze waarschuwing van de Psalmdichter. We zijn immers zo gauw geneigd te vergeten! Al de weldaden, die we in ons leven ontvangen mochten en nóg ontvangen mogen en ontvangen zullen.

Een gebed uit de diepte. Misschien heeft u het ook wel eens gebeden. Je kunt soms zo in de diepte zijn, in de put zitten, dat alles om je heen donker wordt. Wat anders kun je dan nog doen dan roepen tot God? "Uit de diepte roep ik tot U, o Here". Of Hij mij wil horen? Of Hij mij kàn helpen?

Wij gaan een nieuw jaar in. Wat zal het ons brengen? Aan voor- en tegenspoed, aan liefde en haat, aan geloof en ongeloof? Dat vraag je je onwillekeurig af. Menselijkerwijs is de toekomst ook allesbehalve zeker!

"En de herders, Zij gingen haastig" Kerstmis brengt mensen in beweging, ook engelen. Ook u?

De profeet Jesaja verkondigde, dat er een jongetje met een speciale naam geboren zou worden en dat dit een teken was voor koning Achaz (Jesaja 7 vers 14). "Immanuël" heette die jongen. En telkens als Achaz later deze jongen zou tegenkomen in de straten van Jeruzalem, zou hij herinnerd worden aan de belofte van de profeet.

Zie, een jonge vrouw wordt zwanger en krijgt een zoon en zij zal hem Immanuël (God is met ons) noemen." Wat is dat nu voor een teken? Een jongetje met een speciale naam?

We staan aan het begin van de Adventstijd en de apostel Petrus richt zich tot ons met zijn woord: "God heeft ons doen wedergeboren worden tot een levende hoop!"

De Apostolische Geloofsbelijdenis eindigt met de wederopstanding van het vlees (=het lichaam) en het eeuwige leven. Dit kan ook het thema zijn van de laatste zondag van het kerkelijk jaar, vlak voordat wij Advent binnen gaan. Die zondag wordt ook wel "dodenzondag" genoemd, omdat dan over de dood en de opstanding gesproken wordt en de gestorvenen van het afgelopen jaar herdacht worden.

"God is ons een toevlucht en een sterkte, Ten zeerste bevonden een hulp in benauwdheden". Psalm 46: 2

"Dient elkaar een ieder naar de genadegave, die hij ontvangen heeft, als goede rentmeesters over de velerlei genade van God". Wat bedoelt de apostel met dit woord?

Wat is het lastig, wanneer je vergeetachtig bent geworden! Oudere mensen hebben er dikwijls veel moeite mee, dat zij zo van alles vergeten. Je weet dat je iemand kent en zelfs vaak ontmoet hebt en toch kun je maar niet op zijn of haar naam komen.

Sint Nicolaas is een Oosterse Heilige, geboren in Patera. Onder de regering van Constantijn de Grote was hij bisschop van Myra, een destijds beroemde zeehaven in Klein Azië. Hij was zeer rijk en deed heel veel goed. De wonderen, die hem na zijn dood worden toegeschreven, zijn talrijk. Men moet natuurlijk rekening houden met de eeuw waarin hij leefde, tussen het einde van de derde en het midden van de vierde eeuw, om het geloof in deze wonderen te verklaren.

Elke woning heeft iets eigens. Je voelt je er thuis of soms ook niet. Het kan er heel gezellig zijn, maar soms voelt een huis koud aan. Een woning is een 'thuis' voor de bewoners. En dat is veel meer dan de ruimte, die men bewoont. Een woning geeft geborgenheid, daar kun je je zelf zijn, daar wordt je ook door de anderen opgevangen. Speciaal door je levenspartner. En als deze komt weg te vallen, dan is het huis 'leeg'. Elke weduwe en weduwnaar kent dit gevoel uit bittere ervaring. Het kost wat om alleen-zijnde van je woning toch weer een 'thuis' te maken.

"De aanraking", zo  luidt de titel van een boekje, dat al weer zo'n twintig jaar geleden geschreven werd door Laura Reedijk-Boersma, Laatst kreeg ik een mailtje over hetzelfde onderwerp: aanraking. Een mevrouw vroeg zich af hoe ver je daarbij gaan kunt zonder intiem te worden. Wij nuchtere Hollanders hebben daar wat moeite mee. Het heeft ook te maken met je emoties. Die tonen we liever niet. Ons is altijd geleerd, dat je flink moet zijn.

Thomas vraagt in Joh. 14 1-14 aan Jezus: "Heer, wij weten niet waar Gij heen gaat, hoe weten wij dan de weg?" Thomas is een twijfelaar, onzeker over God...

Ziek zijn is o zo moeilijk. In een verpleegtehuis terecht komen is haast onverdraaglijk. Je man of vrouw, je vader of moeder daar naar toe moeten brengen is een groot verdriet. Afhankelijk te worden van anderen, je als onvolledig te moeten voelen, iemand die eigenlijk niet meer meetelt...

"Geloof in de Here Jezus Christus en gij zult behouden worden!" Dat zou ik best graag willen, u niet? Maar kan ik dat ook? Het lijkt soms zo onmogelijk: geloven, alsof je loodrecht een steile berg moet beklimmen.

We hebben in de afgelopen week weer Prinsjesdag gehad. Gelukkig was het mooi weer en straalde ons de gouden koets met kleurrijke begeleiding in alle glorie tegen. Hoe komen we eigenlijk aan die naam "Prinsjesdag"?

Het Johannes Evangelie is verschillend van de drie andere Evangeliën die Synoptici genoemd worden (die je "samen" kunt kijken, omdat ze qua indeling en woordgebruik veel op elkaar lijken). Johannes legt de accenten net even anders dan Matteüs, Marcus en Lucas het doen. Zo ook met het leven ná de dood, het eeuwige leven.

De apostel beschrijft in de Romeinenbrief zijn leven met Christus. Die brief wordt ook wel Paulus' testament genoemd. Hij houdt de mensen voor, dat zij moeten leven uit de liefde van Christus, zoals hij zelf dat ook gedaan heeft.

"Wie (wat) zal ons scheiden van de liefde van Christus?"

We verplaatsen ons naar de tijd van de Afscheiding. Tegenover elkaar stonden de gevestigde Hervormde Kerk met zijn mildere opvatting van leer, tucht en belijdenis, en de kerkelijke reglementen die streng moesten worden nageleefd, en de velen in den lande, vaak verenigd in conventikelkringen, die een strenge gebondenheid aan de leer en tucht der vaderen voorstonden.

Genade is een groot woord, een geweldige zaak, een belevenis die voor ons mensen bijna ongrijpbaar is, waarvoor dan ook woorden te kort schieten. Je krijgt het "zo maar", je kunt het niet kopen. En toch staat en valt daarmee alles in ons leven.

Wat is dat toch een prachtig boek, dat laatste boek van de Bijbel. En zeker de laatste twee hoofdstukken zijn vol diepe troost. Eigenlijk kennen we die veel te weinig. Anders zouden we er veel geruster op zijn, op de zin van ons leven en hoe het met ons leven afloopt.

Het laatste boek van de Bijbel -Openbaring van Johannes- schenkt ons een blik in de toekomst. In een visioen zag hij Gods Rijk op aarde komen en de gelovigen daarin binnengaan. Het boek begint met 7 brieven, elk gericht tot één van de Gemeenten in Klein-Azië. Iedere brief eindigt met een belofte.

Wie is dat tegenwoordig niet? De tijd is er ook naar. Bezorgd voor de vrede, bezorgd voor de economie. Bezorgd voor de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen, bezorgd voor je gezondheid en gaat u zó maar door! Ook in Paulus' tijd hadden de mensen grote zorgen.

Dit is een bekende zin uit psalm 123. Goed om daar eens bij stil te staan,zeker als je wat ouder geworden bent.  Onze (levens) reis gaat door, net als indertijd bij Israël. De psalm verplaatst ons naar een tijd, die heel moeilijk was voor Israël. Het volk was zijn vrijheid kwijt en werd bovendien verdrukt. Geen wonder, dat de mensen roepen tot God! "Zie, ik hef mijn ogen op tot U".

Wat is dat nu voor een raar woord 'wies'? Het komt van 'wassen'. En dat weer heeft niets met schoonmaken te maken. Het is het ouderwetse woord voor 'groeien'. Zoals wij nu nog spreken van 'gewas'. Als het Woord van God 'wies', dan zat er dus groei in!

Dat was een interessant gesprek, toen in Caesarea, tussen de Romeinse stadhouder Festus, de Joodse koning Agrippa en de christelijke apostel Paulus. Caesarea was indertijd de havenstad van Israël, waar ook veel Romeinen woonden. Lukas, die het boek van de Handelingen der Apostelen geschreven heeft, voert ons naar de grote gehoorzaal in het paleis van de stadhouder. Daar is ook de Joodse koning Herodes Agrippa II aanwezig. Zij bespreken met elkaar het "moeilijke geval Paulus". Wat moeten ze met hem?

Er is een liedje van: "Van voren naar achteren..." Het wordt wel gezongen als er feest is. Mensen houden elkaar dan vast en gaan naar voren en naar achteren en weer terug. Of dat ook al bestond toen de dichter van Psalm 139 schreef: "Gij omgeeft mij van achteren en van voren en Gij legt Uw hand op mij"?

Een vaag en schimmig feest is dat Pinksteren! Veel Christenen weten er niets mee te beginnen. Laat staan, dat 'anderen' er iets van begrijpen. Wat heeft Jezus Zelf er van gezegd, van die Geest?

Christus is naar de hemel opgevaren en heeft ons Zijn zegen achter gelaten en daarbij de Heilige Geest beloofd. Daar moeten we zeker om bidden! Denk aan de tekst "Bidt en u zult ontvangen!" Daarom heet de zondag tussen Hemelvaartsdag en Pinksteren ook 'Exaudi', dat betekent "Hoor, verhoor". O God, verhoor ons gebed om de Heilige Geest!

Het valt niet mee om altijd blij te zijn. Soms ben je wat somber gestemd en lusteloos, zonder eigenlijk te weten waar het van komt. Het overvalt je gewoon. Angst? Tegen de dingen opzien? Wat gaat er niet allemaal in een mens om?

Menigeen verzucht: "Waar blijft de tijd?"Zo heb je Pasen gehad en ben je al weer bijna bij Hemelvaart en Pinksteren aangeland. Het verschijnsel "tijd" heeft de mensen altijd al bezig gehouden. Je zou zelfs kunnen spreken van een soort "oer-beleven" van de tijd. Het is een ervaring van de mens van alle tijden, dat de tijd vergaat. Iedereen weet, dat het ogenblik, dat hij nu beleeft, er straks niet meer zal zijn, ja nooit meer zal terugkeren. Elk moment is uniek!

Deze dagen staan in het teken van de bevrijding, nu al weer 61 jaar geleden. Veel is er over gezegd. In het bijzonder ook stond de vraag centraal: wat het ons uiteindelijk gebracht heeft. We hoeven in de Bijbel niet lang te zoeken naar soortgelijke gebeurtenissen en gevoelens.

Je ziet ze weer in de wei. In ons polderlandschap zelfs bij honderden tegelijk. Zelfs vlak bij ons, in het midden van Barendrecht: witte, zwarte en gespikkelde lammetjes! Het is steeds weer fascinerend om te zien hoe die pas geboren dieren het leven tegemoet huppelen.

Na Pasen ziet de wereld er anders uit. Zo mogen we 't in elk geval beleven. Alles heeft nieuw licht gekregen: het licht van Pasen!

Veel mensen verheugen zich op Pasen, omdat er vrije dagen zijn en het lenteweer ons toelacht. Duizenden trekken er dan op uit, de ontluikende natuur in. Massa's toeristen bezoeken dan ons land om de bollenvelden te bewonderen en naar Keukenhof te gaan.

Soms kan het verdriet zo groot zijn, dat een mens geen tranen meer heeft. "Huil nu maar uit, doe ’t maar gerust... Nee, ik kán niet meer, kon ik nog maar huilen!"

Op het einde van de Bijbel, in Openbaring 21, ontmoeten we ook huilende mensen. De Bijbel is levensecht en tekent ons de mens zoals hij is, met al zijn emoties. Ook verdriet hoort bij het leven, helaas. Huilende mensen, een wereld vol tranen... Maar diezelfde Bijbel tekent ons ook nog een andere werkelijkheid, een visioen, een openbaring: dat God naar die huilende mensen toekomt en de tranen van hun ogen afwist.

"Via crucis via lucis"

De weg van het kruis is de weg van het licht! Zo luidt een oud gezegde. Het wordt vaak in verband gebracht met Pasen. Maar ook met het persoonlijke leven. Een mooi gezegde. Toch kan een mens daar moeite mee hebben! Veel oude mensen zullen het echter bevestigen: Ja, zo is het, zó heb ik het zelf ook ervaren, door veel pijn en lijden heen heeft God mij geholpen. Ja, de weg van het kruis, de weg van het licht! Door lijden tot heerlijkheid, door duisternis tot licht.

Een mens kan spreken en luisteren en antwoorden. Toch doet hij dat niet altijd. Gesproken wordt er veel, maar niet altijd de juiste woorden. Antwoorden worden er ook genoeg gegeven, maar niet altijd zijn zij welgemeend en oprecht. Luisteren echter komt bij mensen heel weinig voor. Blijkbaar moet je dat leren. Dat hoor je dan ook wel eens zeggen: "Leer nou toch eens te luisteren!"

In de kerk, waar ik zondag de dienst mag leiden, hebben ze in de lijdenstijd een project. Ze zijn begonnen met de eerste drie scheppingsdagen, daarna de vierde tot de zesde scheppingsdag. Vervolgens het paradijs, de eerste zonde, Kaïn en Abel, Jezus kondigt Zijn lijden en sterven aan, het sterven en de begrafenis van Jezus en tenslotte Pasen: de opstanding van Jezus. De volgende zondag staat dus in het teken van het paradijs, met het thema: Mensen in het licht.

Droefheid en blijdschap. De lente komt er aan, al is het ook nog met veel regen en sneeuw en stormwind. De dagen lengen en overal om ons heen zien we de natuur ontkiemen: zij gaat de weg van duisternis naar licht, van dood naar leven. Zo herdenkt de kerk in deze dagen de gang van onze Heer Jezus Christus van lijden en dood naar opstanding en nieuw leven. Na de diepste neergang in de lijdenstijd komt de stralende verhoging met Pasen. Het is goed om daar veertig dagen per jaar bij stil te staan.

Zo'n preek als "Bij de mensen is dit onmogelijk...", wat moeten we daar nu mee? De situatie van de rijke jongeling en zijn vraag aan Jezus zijn heel actueel. We spreken de laatste tijd weer veel over "de arme kant van Nederland". Rijkdom is blijkbaar een probleem en armoede nog meer! En het verschil tussen rijk en arm wordt steeds groter en  schrijnender. Hier in Nederland is dat al zo, laat staan elders in de wereld.

Het kleinste boek van de Bijbel, Judas, slechts één hoofdstuk, begint met een drietal woorden die de Bijbellezer niet onbekend zijn. Eerst is daar barmhartigheid, dat is Gods trouw, waarmee Hij voor ons opkomt in onze nood. Als God onze nood ziet, denkt Hij niet: dat heb je er nu van, dat heb je je zelf aangedaan, eigen schuld, red je dan ook maar zelf. Nee, zó zouden mensen denken, maar –gelukkig- God niet.

Vader en God van alle troost, Verleen ons door Uw heilig Woord en Uw Geest, Een vast, opgewekt en dankbaar geloof, Opdat wij deze en alle nood, Zalig kunnen overwinnen. Laat ons eindelijk proeven en ervaren, Dat het de waarheid is, Wanneer Uw lieve Zoon Christus Zelf spreekt: "Wees getroost, Ik heb de wereld overwonnen."

Wij hebben wat moeite met de wil van God. Die is soms raadselachtig, vinden wij. Meestal denken we er ook pas aan op hoogtepunten en vooral dieptepunten van  ons leven.

Veel mensen lijden aan een verlies. Dat is best heftig. Het kan je hele leven bepalen.

De apostel Petrus schrijft aan ons dat Jezus Christus de hoeksteen is waar alles op rust. Iedereen die wel eens met kinderen of kleinkinderen Lego gespeeld heeft...

Here, Gij zijt ons een Toevlucht geweest van geslacht tot geslacht… Leer ons zo onze dagen tellen, dat wij een wijs hart bekomen!"   (Psalm 90)

Wij zijn het nieuwe jaar ingegaan met een bede op onze lippen, met een toekomst voor onszelf, onze kinderen en kleinkinderen voor ogen. "Here, Gij zijt ons een Toevlucht geweest van geslacht tot geslacht." Dat was de belijdenis van Mozes, dat mag ook onze belijdenis zijn met het oog op onze toekomst. Zoals de Here een toevlucht geweest is in ons leven, zo zal Hij het ook straks zijn in het toekomstige leven. Zonder die toevlucht zou ons leven alleen maar doelloos zijn, een zwerftocht, we zouden nergens echt thuis zijn. Toch hebben we een woning nodig, anders staan we weerloos in het leven. Wie geen thuis heeft is een zwerver en staat alleen in het lege donker. Mozes kende dat maar al te goed, die vergankelijkheid en verlorenheid van het leven. "Wie kent de sterkte van Gods toorn en de kracht van Gods verborgenheid?"

Het Kerstgebeuren is geen sprookje! Wij kunnen een landkaart nemen en zeggen: Kijk, daar ligt Bethlehem waar Hij is geboren. We kunnen oude annalen opslaan en daar lezen dat keizer Augustus bevolen had een volkstelling te houden en dat die volkstelling plaatsvond voordat Quirinius landvoogd van Syrië was. Allemaal waar gebeurd en na te trekken.

Nee, Kerstmis is geen fantasieverhaal, geen sprookje! Het tijdperk van koning Herodes en keizer Augustus en landvoogd Quirinius behoort werkelijk tot de geschiedenis. Zou dat niet het wonder van Kerstmis zijn, dat het ECHT gebeurd is?

Nu veel mensen niet meer zo direct de weg naar een kerk kunnen vinden, is het zinnig om via andere wegen mensen in aanraking met het Evangelie te brengen. Dat kan bijvoorbeeld via de dagelijkse krant. Alleen, welke krant schrijft er nog over het Evangelie? Vroeger was dat Trouw, een krant die veel gelezen werd om z’n inhoudelijke berichtgeving. Maar tegenwoordig moet je ook in deze krant (misschien wel de beste van Nederland??) naar een stukje evangelische verdieping zoeken. Ik lees...

De preek "Wie weet?" heeft een actueel onderwerp: Gods leiding in de wereld en ook in ons persoonlijke leven. Veel mensen maken zich niet meer zo druk om de wereld en hun eigen bestaan. Dat helpt toch niets, zeggen ze. Het komt toch zoals het komt. Je moet je er maar bij neerleggen. 'Berusten' noemen ze dat. Je kunt boffen of pech hebben, daar kunnen we toch niets aan doen. Zo is het  nu eenmaal. De Fransman zegt: "c'est la vie!"

Allereerst heeft Jezus het oorspronkelijke karakter van de Wet als 'aanwijzing' hersteld. In de Bergrede stelt Hij het ethische ideaal zo hoog, dat niemand er aan kan beantwoorden. "Als iemand u op de rechterwang slaat, keer hem dan ook de andere toe." Wie speelt dat klaar?

Tegen al deze mistoestanden (het formalisme van de uitleg van de Wet), die geleidelijk aan gegroeid waren, is Jezus in verzet gekomen. Hij werd daarbij allereerst gedreven door...

Als iemand op die manier vraagt, kan men alleen maar antwoorden...