Kerken kijken

Als sluitstuk van de restauratie van de Hervormde kerk in Wemeldinge (1987-1989) is een schitterend boekwerk verschenen van de hand van de heer G.J. Lepoeter, die reeds meerdere boeken en artikelen over kerken uit de regio en ook bijvoorbeeld over de Wilheminapolder op zijn naam heeft staan. De titel is "Kerk in perspectief, verleden en heden van de Sint Maartenskerk te Wemeldinge, Kapelle/Wemeldinge".

Op 13 november 1825 hield de predikant van Kattendijke een kerkdienst in het zojuist gereed gekomen schoollokaal van het Wilhelminadorp."Dit is de eerste openlijke godsdienstoefening geweest, die sedert omtrent 300 jaar op dien grond heeft plaats gehad; want in november van het jaar 1530 is dat gedeelte van de polder, waarin het kerkdorp Hongersdijk gelegen was, vergaan en is overstroomd gebleven tot in onze dagen."

De St.Etienne wordt wel eens "la laterne de Dieu"  genoemd vanwege het immense gebrandschilderde glasoppervlak. Er zijn prachtige ramen uit de 12e en 13e eeuw, maar ook moderne vensters o.a. van Chagall. Deze beroemde schilder heeft na de oorlog een tiental jaren aan de kathedraal gewerkt om de ramen die door het oorlogsgeweld waren verwoest te herstellen.

De kathedraal van Reims is beroemd vanwege zijn drie schitterende portalen met beeldhouwwerk. In 't bijzonder de "Galerij der Koningen" aan de Westgevel trekt de aandacht. Het middenportaal is gewijd aan Maria. In het midden zien we Maria met het Kind, daaromheen de aankondiging, de visitatie en de opdracht in de tempel. Het beeldhouwwerk van het linker portaal...

De geschiedenis van de stad begint in de Romeinse tijd, haar naam was toen "Laudanum". In de Karolingische tijd, vanaf 740 tot 988, was Laon de residentie van de Franse koningen. Maar ook daarna hield de stad koninklijke aandacht. Als hoofdplaats van de Champagnestreek ging het haar ook economisch goed. Dat zien we aan de bouw van de nieuwe kathedraal. 

Op weg naar Zuid-Frankrijk kwamen we langs het oude stadje Troyes. Ik had wel gelezen, dat zich daar een prachtige gotische kathedraal bevond. We maakten er dus tijd voor vrij om daar een bezoekje te brengen. Toen wij er kwamen, was het er niet zo druk, zodat we de auto met caravan nog vóór de kerk konden stallen op het plein.

De "St. Etienne" is misschien wel de oudste gotische kathedraal van Frankrijk. Het begin van de bouw dateert van 1140 n.C. Het is een voorbeeld geweest voor de bouw van de kathedraal te Canterbury. Vooral het koor, dat gebouwd is tussen 1175 en 1192, vertoont grote gelijkenis met Canterbury.

We blijven nog even in Bourgondië.  Tussen Autun en Dijon ligt het oude stadje Beaune. Naast oude kerken bevindt zich daar ook een beroemd ziekenhuis: Hôtel- Dieu. Het is in 1473 gebouwd door Nicolas Rolin, kanselier van de graaf van Bourgondië, en zijn vrouw Guigone de Salins. Geheel in Vlaams-gothische stijl, met veel kleur.

Het was in de eerste eeuwen van het Christendom gebruikelijk om ergens in de wildernis te gaan wonen als een soort kluizenaar om daar je leven aan God te wijden. Benedictus propageerde een soort huis te bouwen om daar de kluizenaars een onderkomen te bieden. Bedoeld werd een hemels Jeruzalem hier op aarde. Zo ontstonden de kloosters.

Midden in de Bourgogne-streek even boven Autun vind je het oude stadje Saulieu. Daar staat een prachtig bewaard gebleven Romaanse basiliek: de St.Andoche (12e eeuw).

Een stuk beneden Dijon ligt Tournus, een stad met een Romeins verleden. Daar staat een prachtige Romaanse kerk: de St.Philibert.  De kerk is al gesticht rond 180 n.C., toen een evangelist, St.Valerianus, uit Klein-Azië naar Tournus was gekomen om het Evangelie te verkondigen.

Na het korte uitstapje naar Dijon gaan we weer terug naar de Romaanse kerkbouw in de 12e eeuw. In Autun was de kerk gewijd aan Lazarus, hier in Vézelay, direct in de omgeving had men gekozen voor Maria Magdalena.

Nu gaan we even van Autun een uitstapje maken naar Dijon, destijds de hoofdstad van het koninkrijk Bourgondië. Daar regeerden Philips de Goede en Philips de Stoute en Jan Zonder Vrees.

Daniël zelf komt in een leeuwenkuil. Wij zien hem hier zitten met het hoofd in zijn handen. Links en rechts van hem zijn de loerende leeuwen en links naast hem  zien we Habakuk, de profeet, die door een engel naar de leeuwenkuil,is gebracht om Daniël te eten te geven.

Nu verlaten we de wereld van het licht en gaan we de wereld van de duisternis binnen. Op de latei zien we de inscriptie: "Moge hierdoor hij die een aardse dwaling begaat vrees worden aangejaagd, want wat hier staat afgebeeld is het afschuwelijke lot, dat hem te wachten staat."

Wij begeven ons nu een heel stuk noordwaarts, tot we in het gebied rondom Dijon komen, vanouds een gebied met veel kerken en kloosters. Want daar lag het koninkrijk Bourgondië, in de Middeleeuwen zeer machtig en welvarend. Het lag ingeklemd tussen het naar macht strevende Frankrijk en het oppermachtige Duitse keizerrijk.

We gaan weer terug naar Zuid Frankrijk. Noordelijk van St.Gilles in de Provence ligt het stadje Arles, bekend van Vincent van Gogh. Hier geeft de schilder jaren lang gewoond en zijn prachtige zonnebloemen geschilderd. Middelpunt van de stad is de St. Trophime, die met de kerk van Gilles hét voorbeeld van Romaanse kunst in zuidelijk Frankrijk genoemd kan worden.

Een goede bezigheid is, als je met vakantie in Frankrijk bent, de mooie kerken aldaar te gaan bezichtigen. Nergens vind je zo veel prachtig bewaard gebleven oude romaanse en gotische kerkgebouwen als daar! We beginnen helemaal in het zuiden, in St. Gilles...