Chanoeka – het joodse kerstfeest


ChanoekiaEén van de belangrijkste joodse feesten is wel het Chanoeka feest. Het is een feest, waarin het Licht centraal staat. Het heeft daarom iets weg van ons kerstfeest. In elk orthodoxe joods gezin heeft men wel een zogenaamde Chanoekia, die op het Chanoeka feest wordt aangestoken. Wij hebben er ook één, heel lang geleden in Limburg gekregen van een aardige mevrouw, die vond dat dit erfstuk beter bij ons paste dan bij haar zelf. Op de foto ziet u een rij met acht bakjes, waarin olie gedaan kan worden met een lontje. Met het klepje kun je het geheel openen en sluiten. Het feest duurt acht dagen. Elke dag wordt er één nieuw lichtje aangestoken, totdat alle acht branden. Aan de voorkant rechts boven zit een houdertje, waarop vroeger een negende lichtje ontstoken kon worden. Ik denk, dat dit een kaarsje is geweest. Helaas is het op mijn lamp afgebroken. Met dit negende licht werden de andere lichten aangestoken. Daarom werd dat licht ook wel “sjammasj” oftewel “helper” genoemd.
 
Hoe komt men aan die achtarmige kandelaar of lamp? De oorsprong hiervan ligt in de geschiedenis. Het verhaal van “Chanoeka” gaat terug tot 167 v.C. Toen is er een heldenstrijd gevoerd tussen een kleine groep joodse opstandelingen (de Makkabeeën) tegen de Griekse overheersers. Na enkele jaren van hevige strijd lukte het de Joden om Jeruzalem in te nemen en de tempel opnieuw in gebruik te nemen. Men ontstak de kandelaar in de tempel, de zevenarmige “menora”, maar had te weinig olie om die lang te laten branden. Toen gebeurde het wonder, dat de menora acht dagen bleef branden op een klein beetje olie. In die tijd konden zij opnieuw olie aanmaken en die wijden, zodat het licht kon blijven branden. Op de eerste dag na zonsondergang wordt het eerste licht aangestoken. Dat gebeurt door de jongste in huis. Men begint aan de rechterkant om dan de komende acht dagen naar links toe te werken. Rechts is in de joodse beleving de goddelijke kant, vandaar. De lichtjes branden elke dag een half uur. In die tijd mag er niet gewerkt worden.

Het Chanoekafeest is een echt familiefeest net als bij ons het kerstfeest. De families komen bij elkaar en de kinderen krijgen een cadeautje. Op de eerste dag een klein cadeautje, de volgende dag iets groter, tot de laatste dag een heel groot cadeau. Er wordt veel en lekker gegeten en natuurlijk ook gezellig spelletjes gedaan! Er zijn speciale liederen en muziek voor Chanoeka, dat prachtig klinkt!

Het feest wordt gevierd op de 24e dag van de joodse maand Kislev. Dit jaar valt het -toevalligerwijs- samen met ons kerstfeest, namelijk van 22-29 dec. De Hebreeuwse naam “Chanoeka” betekent zoiets als “toewijding of inwijding”. Dat zou dan slaan op het opnieuw in gebruik nemen van de tempel en de menora in 167 v.C.

Onze Chanoeka-lamp staat te glimmen boven op een kast in de studeerkamer, tussen de Bijbels. Af en toe krijgt hij een poetsbeurt van mijn zorgzame echtgenote!

Kaart van Mieke Mantel

Share

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

3 gedachten over “Chanoeka – het joodse kerstfeest