Mijn herinneringen aan de Noorderkerk in Haarlem - Noord

NoorderkerkMijn contact met en dus ook herinnering aan de Noorderkerk begon in 1959 toen ik daar als leervicaris stage mocht lopen van januari tot april. Mentor was de wijkpredikant ds. Bijl. In de eerste week van mijn stage heb ik zelfs nog gelogeerd in de pastorie aan de Verspronckweg. Er was een plaatsje voor me gemaakt op de gang. Want het was druk in het huis, er was een grote dochter die mooi zingen kon en de bekende organist Klaas Bolt woonde er toen ook. Ik kan me nog goed herinneren wat een indruk 't op me gemaakt heeft toen Klaas mij het orgel in de St. Bavo liet zien en een fuga van Bach ten gehore bracht. Ik was toen al een groot bewonderaar van Bach! Allemaal heel gezellig. Toch was ik blij dat er na een week een allerliefste dame gevonden werd op de Engelszstraat die zich over mij wilde ontfermen. Bij deze mevr. Fredriks ben ik 3 maanden gebleven. Als afscheid kreeg ik een schilderij van haar man, een bekende schilder, die in de oorlogstijd is omgekomen. Het hangt nog als pronkstuk bij ons aan de muur: een prachtig stilleven. Aan die tijd bewaar ik -bewaren wij, want mijn vrouw is er ook vaak geweest- dierbare herinneringen. Mevr. Fredriks kon geweldig koken en was zo gastvrij dat we er vergaderingen van jonge lidmaten en catechisanten konden houden, uiteraard met koffie en zelf gebakken cake of appeltaart. We hadden toen een jonge lidmatenkring opgericht met de veelzeggende naam KLINK = Kring LIdmaten Noorder Kerk. Je kon daarbij natuurlijk ook denken aan een deurklink waarmee (kerkelijke!) deuren geopend werden. Vooral de deur tot geloof en de Kerk had onze belangstelling. Maandelijks gaven we een eigen contactblad uit, eigenhandig gedrukt op zo'n ouderwetse stencildoos waarop ik beslag had weten te leggen. De Noorderkerk was toen een florerende wijkgemeente met stijl. Je voelde het als een eer als je daar mocht preken! Vaak gingen er beroemde predikers voor zoals Professor Rasker. Zelf mocht ik er de Openbare Belijdenisdienst leiden.

In 1973 kwam ik weer in aanraking met de Noorderkerk omdat ik toen predikant werd in de aangrenzende wijkgemeente van de Julianakerk. Dat was een wereld van verschil! Kon je de Noorderkerk nog in zekere zin een deftige wijk noemen (het Kleverpark!) en ook een beetje elitair met zijn liturgische stijl van viering, de Julianakerk was maar heel gewoontjes. Die stond ook in het midden van de Indische buurt, waar het 'gewone' volk woonde. Dat had best nog wat voeten in de aarde toen in 1976 het plan ontstond beide wijken samen te voegen, uit financiƫle noodzaak. Er was ook een verschil in mentaliteit. In de Julianakerk werd kauwgom gepeld om het hoofd boven water te kunnen houden. Maandelijks werden daar ook zgn. Allemansdiensten gehouden met Teke Bijlsma, de organist en prachtige koren en solisten. Ik noem enkele namen: Marco Bakker, Gerrit van Slooten, Wim Sevinga, Anton Kiel en Harmen Klaver. Na afloop ruimde de kosteres dan op blote voeten de rommel op. Zoiets kon je je in de Noorderkerk gewoon niet voorstellen! Toch hadden we van meet af aan een goede samenwerking. In de jaren 1977/8 mocht ik zo'n veertig maal voorgaan in de diensten.

Het was voor mij ook gedeeltelijk oude herinneringen ophalen. We hadden een actieve kring medewerkers, waaronder het kosterspaar, kerkenraadsleden en de organist Anton Kiel.

Het was ook een tijd dat er openheid kwam naar andere kerken . Zo bewaar ik goede herinneringen aan de machtige 'Klopper' die enkele jaren geleden zo dramatisch is afgebrand waarbij enkele brandweermensen zijn omgekomen. Door kanselruil ging ik daar wel eens voor. Ik denk ook aan die ene keer dat wij in de wijk bij onze katholieke zusters en broeders te gast waren om samen het Heilige Avondmaal (de Eucharistie) te vieren. Laat bisschop Punt 't maar niet horen! Het leek wel de gelijkenis van Jezus: de wijn raakte op. Toen ik dat zag aankomen zei ik tegen de koster: "Toe, vul nog eens bij!" Waarop de koster verschrikt antwoordde: "Maar dat gaat zo maar niet, dominee." Ik weer: "ja wel, want ik heb nog zeker 10 flessen in de consistorie zien staan." De koster: "Ja, dat is waar, maar die zijn niet geconsacreerd." We hebben het toen maar verder zonder wijn gedaan.

De laatste keer dat ik in de Noorderkerk voorging, was in 1999.

Nu kerken er andere mensen, van de Pinkstergemeente, gelukkig maar.

Copyright 2010 Pastorale Kroes