Van Maarten Luther zijn veel liederen opgenomen in het Liedboek der Kerken:

Gez. 24  Jesaja, de profeet, zag in de geest
Gez .48  Vater unser im Himmelreich
Gez.122  Nun komm der Heiden Heiland (Kom tot ons, de wereld wacht)
Gez.133  Vom Himmel hoch da komm ich her
Gez.142  Gelobet seist Du Jesu Christ
Gez.146  Dies ist der Tag, den Gott gemacht
Gez.165  Christ unser Herr zum Jordan kam
Gez.203  Christ lag in Todesbanden
Gez.204  Jesus Christus, unser Heiland
Gez.239  Komm Gott, Schöpfer, Heiliger Geist
Gez.240  Komm Heiliger Geist, Herre Gott
Gez.241  Nun bitten wir den Heiligen Geist
Gez.272  Mitten wir im Leben sind
Gez.310  Erhalt uns, Herr, bei deinem Wort
Gez.331  Wir glauben all an einem Gott
Gez.354  Gott sei gelobet und gebenedeiet
Gez.401  Ein feste Burg ist unser Gott
Gez.402  Nun freut euch lieben Christen Gmein

Naast deze 18 zijn nog 21 liederen van Luthers hand overgeleverd. Het is jammer, dat enkele bekende Luther-liederen ons Liedboek niet hebben gehaald. Waarom, dat weet ik niet. Misschien was er geen dichter gevonden om de Luther-tekst zingbaar te vertalen? Ik noem bijvoorbeeld "Aus tiefer Not schrei ik zu Dir".

Hoe is de theoloog Luther tot de poëet van zulke mooie liederen geworden? Ik denk in de eerste plaats, omdat hij zelf van zingen hield. Maar dan ook van de Gemeentezang. Het Evangelie moet uitgezongen worden! Want waar het hart vol van is, daar vloeit de mond van over!

Toen Luther predikant in Wittenberg was, zag hij de grote behoefte van het kerkvolk. Als God met ons spreekt in de kerkdienst, dan moeten de mensen antwoorden in gebed en lofgezang. Maar er waren nauwelijks zingbare liederen voorhanden in de toenmalige kerk. Want in de godsdienst van de Middeleeuwse Kerk zong de priester, de monniken, het koor. Maar niet de Gemeente! Daarom vroeg hij zijn vrienden nieuwe liederen te dichten, die het Evangelie zouden verkondigen. Toen dat naar zijn zin niet goed lukte, is hij zelf aan de slag gegaan. In 1524 kwam het eerste bundeltje uit, met 8 liederen, waarvan 4 door Luther gedicht. In het boekje schreef Luther een soort voorwoord: "Die Musik ist die beste Gottesgabe. Durch sie werden viele und grosse Anfechtungen verjagt. Musik ist der beste Trost für einen verstörten Menschen, auch wenn er nu rein wenig zu singen vermag. Sie ist eine Lehrmeisterin, die die Leute gelinder, sanftmütiger und vernünftiger macht."  Luther's liederen hadden zo'n "impact", dat zij zelfs op de markt gezongen werden. Het waren echte volksliederen geworden, vooral voor de gewone mensen. Luther's tegenstanders moesten verbaast en tegelijk ook woedend erkennen, dat zijn liederen meer mensen tot het Evangelie hadden gebracht dan zijn preken.

Luther's lijflied was: Nun freut euch, lieben Christen G'mein (Gez.402 Liedboek). Daarin bezingt hij, hoe het met hem gegaan is. Hij was een verloren mensenkind:

De duivel had mij in zijn macht,
De dood stond mij voor ogen;
De schulden hebben dag en nacht
Zwaar op mijn ziel gewogen.
Steeds dieper zonk ik in 't moeras,
Omdat ik niets dan zonde was
In ijdelheid geboren.

Mijn werken brachten mij geen baat,
Hun grond was boos begeren;
Mijn vrije wil was niets dan haat
Tegen de wil des Heren.
Zo raakte ik in angst en nood,
In wanhoop erger dan de dood,
Ter helle moest ik varen.

Maar in de coupletten, die daarop volgen, komt er een ommekeer, dank zij Jezus Christus en het werk, dat Hij voor ons volbracht heeft. U moet het zelf maar eens lezen! Laat dit tenslotte een les zijn voor iedereen die nog niet tot het geloof gekomen is! Zoals het mij vergaan is, zingt Luther, zo zal het u ook vergaan, want zó zegt de Heer:

"Wat Ik gedaan heb en geleerd,
Zult gij ook doen en leren,
Opdat mijn Vader wordt geëerd,
Zijn Rijk zal triomferen;
En loop niet 's werelds wijsheid na,
Dat niet uw schat verloren ga,-
Laat u door Mij gezeggen."

(Aldus de mooie vertaling van Ad den Beste en Jan Wit)