Pastorale aspecten van de euthanasie

Deel I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII

EuthansasieSinds André Rouvoet van de CU is aangeschoven bij de kabinetsbesprekingen wordt er weer meer over euthanasie gesproken. Kan Rouvoet bereiken, dat er dienaangaande een wat strengere opstelling gaat komen in onze Wet? Velen zijn immers van mening, dat de euthanasiewetgeving onder Paars veel te ruime vormen heeft aangenomen.

Je leest in de krant, dat er suïcideconsulenten zijn, die vrij uit gaan, als ze iemand bij euthanasie begeleiden. Moeten we er weer niet eens opnieuw over gaan nadenken, hoe het zit met de zelfbeschikking van de mens? Liberaal bezien moet alles, nou in ieder geval heel veel kunnen. Maar vanuit Bijbels gezichtspunt liggen daar toch wel beperkingen, denk ik.

Zo'n dertig jaar geleden was dit ook al een discussiepunt in Nederland. In 1972 heeft de toenmalige Nederlandse Hervormde Kerk zich daarover al uitgesproken in de pastorale handreiking "Euthanasie, zin en begrenzing van het medisch handelen". De Gereformeerde Kerken sloten zich daarbij aan met het rapport "Euthanasie en Pastoraat". Ook de R.K. bisschoppen lieten zich toen flink horen in een protestbrief  "Aan de Staatscommissie Euthanasie".

Hoe komt het toch, dat "euthanasie" destijds zoveel mensen en tongen in beweging bracht? Het heeft te maken met de veranderingen, die in de jaren '70 en '80 hadden plaatsgevonden, zowel op medisch gebied als ook op technisch gebied, waardoor het mogelijk werd mensen in leven te laten, die voordien al lang gestorven zouden zijn. Ook het omgaan met de dood was veranderd. Vroeger was de dood een sociaal gebeuren. Heel de familie was er bij betrokken, zelfs de buurtgemeenschap. Men stierf thuis, omringd door de zijnen. Langzaamaan is dit gebeuren verplaatst naar zieken- en verpleeghuizen. Van een sociaal gebeuren is het een eenzaam gebeuren geworden.

Dan is daar ook de verandering in het denken over leven en dood. Was het tot dusver algemeen erkend, dat God het leven van een mens beschikt, nú is dat allemaal zo zeker niet meer. De eigen wilsbeschikking van de mens wordt meer en meer naar voren gehaald. De Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie heeft hier sterk aan mee gewerkt. En natuurlijk ook de opkomst van de media, die wat vroeger taboe was nú openlijk ter bespreking (en aan de kaak) stellen. Dit is ook gebeurd met het spreken over de dood en zelfs het vragen om de dood.

Volgende keer: de mondigheid van de moderne mens.

Copyright 2010 Pastorale Kroes